Şanlıurfa… nam-ı diğer Peygamberler Şehri. Ama sadece bu değil! Aynı zamanda insanlık tarihinin en eski izlerini taşıyan, her köşesi tarih kokan bir açık hava müzesi adeta. Şanlıurfa‘nın tarihi neredeyse medeniyetin en eski zamanlarına kadar gidiyor. MÖ. 600.000 yıla kadar uzanan bir tarihe sahip olan Şanlıurfa şehri, birçok medeniyete ve devlete ev sahipliği yapmış.
Şanlıurfa’nın Tarihine Yolculuk: Medeniyetin Kalbinde Bir Gün Düşünsene, öyle bir şehir ki…
📍 Tarihin sıfır noktası kabul edilen Göbeklitepe burada.
📍 Hz. İbrahim’in doğduğu mağara, ateşe atıldığı yer, Balıklıgöl de burada.
📍 Urfa Kalesi’nden bakınca binlerce yıl gözlerinin önünden geçip gidiyor…
Şanlıurfa’nın tarihi öyle birkaç yüz yıl değil, 12.000 yıl öncesine kadar uzanıyor. Göbeklitepe, bilinen ilk tapınak olarak kabul ediliyor ve tüm dünyada arkeoloji tarihini baştan yazdırdı.Ve burası Şanlıurfa’nın yalnızca bir parçası!
Roma’dan Bizans’a, Emeviler’den Abbasilere, Selçuklular’dan Osmanlı’ya kadar onlarca medeniyet bu topraklarda yaşamış. Her biri Urfa’ya bir iz bırakmış, bir katman daha eklemiş.
🗓️ Zaman Çizelgesi
| Tarih | Olay |
|---|---|
| MÖ 600.000 | İlk yerleşim izleri, insanlık tarihinin en eski dönemlerine dair bulgular |
| MÖ 10.000’ler | Göbeklitepe’nin inşası ve Urfa’nın yerleşim yeri olarak güçlenmesi |
| MÖ 3000 – MS 600 | Ebla, Akkad, Sümer, Babil, Hitit, Hurri-Mitanni, Arami, Asur, Pers, Makedon, Roma ve Bizans egemenlikleri |
| 639 | Urfa, İslam medeniyetiyle tanışıyor |
| 1094 | Selçuklu topraklarına katılıyor |
| 1098 | Haçlı Kontluğu dönemi başlıyor |
| 13.–15. yy | Eyyubiler, Memluklular, Timur, Akkoyunlular, Dulkadir Beyliği ve Safeviler dönemi |
| 1516 | Osmanlı İmparatorluğu’na katılıyor |
| 1876 | Halep Vilayeti’ne bağlanıyor |
| 1919–1920 | İngiliz ve Fransız işgali, ardından 11 Nisan 1920’de Urfa’nın kurtuluşu |
| 1924 | Resmen il oluyor |
| 1984 | Milli Mücadele’deki başarısı nedeniyle “Şanlı” unvanı alıyor |
Urfa’nın İsmi Nereden Geliyor?📌
Urfa, tarih boyunca Urhai, Orhai, Ruha, Edessa ve Kaliroe gibi farklı isimlerle anılmış.
🔹 “Edessa” ismini, kenti kendi şehirlerine benzeten Makedonyalılar vermiş.
🔹 “Kaliroe” ise “akarsuları güzel” anlamına geliyor.
🔹 Araplar döneminde şehir “Ruha” adını almış.
🔹 Türklerin gelişiyle “Uruha” olarak anılan isim zamanla “Urfa”ya evrilmiş.
🔹 En yaygın teoriye göre ismin kökeni Süryanice “Orhani” veya Arapça “vurhani” (suyu bol) kelimesine dayanıyor.💬 1984’te Milli Mücadele’deki kahramanlığı nedeniyle kente “Şanlı” unvanı verilmiş ve adı resmen Şanlıurfa olmuş.
Şanlıurfa’ya sadece tarih için gitmiyorsun; bir hikâyenin içine giriyorsun. Her taşın, her sokağın, her tabakta bir geçmiş var.
Yavaşla, hisset, dinle… çünkü Urfa sana sadece anlatmıyor, seni içine çekiyor.
